FeedPulse als onderdeel van je toetsbeleid

Toetsing is één van de krachtigste middelen waarmee docenten invloed kunnen uitoefenen op de manier waarop studenten leren. Het bepaalt onder andere de inspanning die studenten leveren, de focus op bepaalde inhoud en de uiteindelijke performance van een student.

We kunnen onderscheid maken tussen formatieve toetsing (ofwel “assessment for learning”) en summatieve toetsing (“assessment of learning”). Bij assessment for learning verzamel je informatie over het leerproces, met de bedoeling die te gebruiken om studenten verder te helpen. Voldoende formatieve feedback op meerdere momenten zorgt ervoor dat studenten op tijd hun leerproces kunnen bijsturen. Bij assessment of learning wordt vastgesteld wat studenten hebben geleerd, hierbij gaat het om niveaubepaling en selectie (slagen/zakken). In het Hoger Onderwijs gaat veel aandacht naar de summatieve kant van toetsen, omdat dit samenhangt met het gerealiseerde eindniveau van de opleiding. Het is echter van groot belang de formatieve functie van toetsing ook goed te benutten (assessment for learning), onder meer vanwege het positief effect op de studievoorgang. Het helpt om studenten te activeren en leidt tot minder uitstelgedrag.  

FeedPulse kan gebruikt worden als instrument voor formatieve toetsing. Op basis van helder geformuleerde leerdoelen vindt gedurende een periode meerdere malen interactie plaats met de student. Hierbij wordt de student geïnformeerd over wat er van hem verwacht wordt (feed-up), de mate waarin hij het leerdoel beheerst (feedback) en wat hij kan doen om zijn performance te verbeteren (feed-forward). De tool activeert studenten omdat ze zelf hun feedback moeten verwerken, hierdoor krijgt de feedback meer betekenis en wordt onderdeel van het leerproces. Feedback helpt studenten hun eigen vorderingen te beoordelen en te bepalen hoe ze het beste verder kunnen studeren. De tussentijdse formatieve beoordelingen van de docent, in termen van positief, neutraal of negatief, stimuleert de student om zijn performance continu te verbeteren.

In het toetsbeleid kunnen maatregelen die worden getroffen om de kwaliteit van toetsing te bewaken en te bevorderen worden opgenomen. FeedPulse kan hier een onderdeel van zijn indien een opleiding het belangrijk vindt dat toetsing een essentieel onderdeel is van het leerproces en onlosmakelijk is verbonden met de inhoud van het onderwijs.
Wanneer wordt besloten FeedPulse onderdeel te maken van het toetsbeleid is het van belang om de resultaten van de formatieve beoordeling in FeedPulse niet blindelings te sommeren naar een oordeel voor de summatieve beoordeling. Uit ervaring blijkt dat studenten zich geremd kunnen voelen in het noteren van feedback en reflectie op het eigen leerproces wanneer blijkt dat de formatieve toetsmomenten worden meegenomen in het eindoordeel. We pleiten er daarom voor dat formatieve toetsing zijn eerder genoemde functie moet behouden. Dit betekent dat het eigenaarschap van het leerproces zoveel mogelijk bij de student moet blijven liggen. Op die manier stimuleer je de zelfregulatie en intrinsieke motivatie van de student om zich te blijven ontwikkelen.

Uiteindelijk moet de manier van toetsing en toetscriteria (afgeleid van de leerdoelen) bij zowel formatief toetsen als summatief toetsen expliciet en transparant zijn voor de student.

Los van de formatieve toetsing moet bij de uiteindelijk beoordeling (assessment of learning) adequaat getoetst worden of alle leerdoelen zijn behaald. Dit betekent dat de beoordeling van de student, de beslissingen die daarover moeten worden genomen en de feedback die studenten ontvangen, worden bekeken in het licht van de leerdoelen van de cursus en eindtermen van de opleiding.

Fleur Deenen is als onderwijskundige werkzaam bij Drieam, gespecialiseerd in toetsing en digitale didactiek